|
Γ' ΔΕΣΜΗ - 23/5/2001
ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ
Α. KEIMENO :
Sextus Tarquinius pudicitiam Lucretiae, uxoris Collatini, laedit. Maritus et pater et Iunius Brutus eam maestam inveniunt. Illis femina cum lacrimis iniuriam aperit et cultro se ipsam interficit.
Tum Camillus, qui diu apud Ardeam in exilio fuerat propter Veientanam praedam non aequo iure divisam, absens dictator est factus; is Gallos iam abeuntes secutus est: quibus interemptis aurum omne recepit.
Num ad hostem veni et captiva in castris tuis sum? In hoc me longa vita et infelix senecta traxit, ut primum exsulem deinde hostem te viderem? Qui potuisti populari hanc terram, quae te genuit atque aluit? Non tibi ingredienti fines patriae ira cecidit?
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
A. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ:
Ο Σέξτος Ταρκύνιος προσβάλλει την αγνότητα της Λουκρητίας της συζύγου του Κολλατίνου. Ο σύζυγος και ο πατέρας και ο Ιούνιος Βρούτος την βρίσκουν περίλυπη. Η γυναίκα αποκαλύπτει σ' εκείνους με δάκρυα την προσβολή και σκοτώνεται η ίδια με μαχαίρι (αυτοκτονεί).
Τότε ο Καμίλλος, ο οποίος είχε μείνει στην εξορία για πολύ χρόνο κοντά στην 'Aρδεα, εξαιτίας της λείας των Βηϊων που δεν μοιράστηκε ακριβοδίκαια, έγινε δικτάτορας αν και απουσίαζε. Αυτός ακολούθησε τους Γαλάτες ενώ αποχωρούσαν, αφού τους εξολόθρευσε, πήρε πίσω όλο το χρυσάφι.
Μήπως έχω έρθει σε εχθρό και είμαι αιχμάλωτη στο στρατόπεδό του; Σε τέτοιο σημείο με έσυρε (έφερε) η μακρόχρονη ζωή και τα δυστυχισμένα γηρατειά ώστε να σε δω πρώτα εξόριστο και ύστερα εχθρό; Πώς μπόρεσες να λεηλατήσεις αυτή τη χώρα η οποία σε γέννησε και σε ανέθρεψε; Δε σου πέρασε η οργή καθώς περνούσες τα σύνορα της πατρίδας σου;
Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ :
1α. Στις συνεκφορές :
aequo iure, castris tuis: Να γραφούν η γενική και η αιτιατική του αριθμού στον οποίο βρίσκονται.
aurum omne, hanc terram: Να γραφούν η γενική και η δοτική του αριθμού στον οποίο βρίσκονται.
infelix senecta: Να γραφούν η αιτιατική και η αφαιρετική του αριθμού στον οποίο βρίσκεται.
β. cultro: Να κλιθεί στον ενικό αριθμό.
fines: Να γραφούν η ονομαστική του ενικού και η γενική του πληθυντικού αριθμού.
illis, ipsam, hoc: Να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις στον ενικό αριθμό και στο γένος που βρίσκονται.
2.α. diu: Να γραφούν τα παραθετικά.
longa: Να κλιθεί στο συγκριτικό βαθμό του γένους στο οποίο βρίσκεται και στους δύο αριθμούς.
infelix: Να γραφεί η αιτιατική του πληθυντικού του ουδετέρου γένους και στους τρεις βαθμούς. Να σχηματιστεί το επίρρημα και να γραφούν τα παραθετικά του.
β.interficit : Να κλιθεί το γερούνδιο.
abeuntes: Να κλιθεί στο ουδέτερο γένος και στους δύο αριθμούς.
ingredienti: Να γραφούν τα απαρέμφατα όλων των χρόνων (να ληφθεί υπόψη το υποκείμενο).
3.laedit: Να γίνει εγκλιτική αντικατάσταση στο δεύτερο πρόσωπο του πληθυντικού αριθμού του μέλλοντα στη φωνή που βρίσκεται (να ληφθεί υπόψη το υποκείμενο).
aperit: Να κλιθεί η υποτακτική του παρατατικού στη φωνή που βρίσκεται.
absens: Να κλιθεί η υποτακτική του υπερσυντελίκου.
factus est: Να γραφεί η ονομαστική του ενικού του γερουνδιακού και στα τρία γένη.
interemptis: Να γίνει χρονική αντικατάσταση στο πρώτο πρόσωπο του πληθυντικού αριθμού της υποτακτικής της ενεργητικής περιφραστικής συζυγίας (να ληφθεί υπόψη το υποκείμενο).
viderem: Να κλιθεί η προστακτική ενεστώτα στην ενεργητική και στη μέση φωνή.
potuisti:Να γίνει χρονική αντικατάσταση στο τρίτο πρόσωπο του πληθυντικού αριθμού της υποτακτικής.
populari: Να κλιθεί η υποτακτική του ενεστώτα.
cecidit: Να γραφούν η μετοχή του ενεστώτα στην ονομαστική του ενικού και τα απαρέμφατα όλων των χρόνων στη φωνή που βρίσκεται (να ληφθεί υπόψη το υποκείμενο).
4.maestam, illis, cultro, exsulem: Να γίνει συντακτική αναγνώριση των όρων.
uxoris Collatini: Να μετατραπεί η παράθεση σε δευτερεύουσα πρόταση.
Ιllis femina cum lacrimis iniuriam aperit: Να μετατραπεί η ενεργητική σύνταξη σε παθητική.
absens : Να αναλυθεί η μετοχή στην αντίστοιχη δευτερεύουσα πρόταση.
Qui potuisti populari hanc terram, quae te genuit atque aluit? : Να μετατραπεί ο ευθύς λόγος σε πλάγιο με εξάρτηση από το Mater interrogavit filium.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Β. 1 α)
aequi iuris - aequum ius
castrorum tuorum - castra tua
huius terrae - huic terrae
auri omnis - auro omni
infelicem senectam - infelici senecta
B. 1 β)
Ενικός αριθμός
Ον. cutter
Γεν. cultri
Δοτ. cultro
Αιτ. cultrum
Κλ. culter
Αφ. cultro
Oνομαστική Ενικού: finis (-is)
Γενική Πληθυντικού: finium
Πλάγιες πτώσης Ενικού:
Γεν. illius - ipsiu - huius
Δοτ. illi - ipsi - huic
Αιτ. illum - ipsam - hoc
Αφ. illo - ipsa - hoc
B. 2 α)
Παραθετικά:
Diu - diutius - diutissime
Ενικός αριθμός
longior
longrioris
longiori
longiorem
longior
longiore
Πληθυντικός αριθμός
longiores
longiorum
longioribus
longiores
longiores
longioribus
Παραθετικά:
Θετικός: infelicia Συγκριτικός: infeliciora Υπερθετικός: infelicissima
Θετικός: infeliciter Συγκριτικός: infelicius Υπερθετικός: infelicissime
B. 2 β)
Γερούνδιο:
Interficio:
Γεν. interficiendi
Δοτ. interficiendo
Αιτ. interficiendum
Αφ. interficiendo
Ενικός αριθμός
abiens
abeuntis
abeunti
abiens
abiens
abeunte
Πληθυντικός αριθμός
abeuntia
abeuntium
abeuntibus
abeuntia
abeuntia
abeuntibus
Απαρέμφατα:
Ingressurum esse
Ingressum esse
Ingressum fore
B. 3
Οριστική: laedetis
Υποτακτική: laesuri sitis
Προστακτική: laeditote
Υποτακτική του aperit:
aperirem
aperires
aperiret
aperiremus
aperiretis
aperirent
Yποτακτική Υπερσυντελίκου του absens:
abfuissem
abfuisses
abfuisset
abfuissemus
abfuissetis
abfuissent
Γερουνδιακό:
Faciendus - facienda - faciendum
Eνεργητική Περιφραστική συζυγία:
Ενεστώτας: interempturi simus
Παρατατικός: interempturi essemus
Παρακείμενος: interempturi fuerimus
Υπερσυντέλικος: interempturi fuissemus
Ενεργητική Φωνή
β' ενικό vide
β' πληθ. videte
Μέση-Παθητική
β' ενικό videre
β' πληθ. videmini
Eνεστώτας: possint
Παρατατικός: possent
Παρακείμενος: potuerint
Yπερσυντέλικος: potuissent
Υποτακτική Ενεστώτα:
populer
populeris (-re)
populetur
populemur
populemini
populentur
Μετοχή Ενεστώτα: cadens -ntis
Απαρέμφατο Ενεστώτα: cadere
Aπαρέμφατο Μέλλοντος: casurum esse
Απαρέμφατο Παρακείμενου: cecidisse
4.
maestam: κατηγορούμενο στο αντικείμενο του ρήματος eam
illis: έμμεσο αντικείμενο στο aperit
cultro: αφαιρετική οργανική
exsulem: κατηγορούμενο στο αντικείμενο te (ουσιαστικοποιημένη).
Quae uxor Collatini est
Iniuria illis a femina cum lacrimis aperitur
Absens: εναντιωματική μετοχή αναλύεται σε εναντιωματική πρόταση
Etsi (Camillus) aberat
Mater interrogavit filium qui ille potuisset populari (eam)illam terram, quae illum (eum) genuisset atque aluisset.
|